CIL XV 180 Fig. SAO inv. 28335.
Forma: 550
Sig. 10.6, orb. 2.0. Lett. 1.1, 0.8. Lin. 1, 2, 1.
1. OPVS·DOLIAR·EX·PRAED·DD NN·
2. EX FIG DOMITIANIS MINOR
scorpio cauda ss. curvata
Opus doliar(e) ex praed(is) (duorum) d(ominorum) n(ostrorum) ex fig(linis) Domitianis minor(ibus).
Edizioni. Pfeiffer - Van Buren - Armstrong 1905, 16s. N. 26. Cozzo 1936, fig. 101. LSO 208. Steinby 1981, 306 N. 10. Anderson 1991, 119 N. 307, fot. AAR nvb_brickstamps_008130. Gatta 2024 II, 543s. N. 551, fot. MBologna inv. ROM 1833 (C. Gatta); fot. AAR inv. 8130 (C. Gatta).
Commenti. Lo scorpione è il distintivo di un officinatore non nominato anche in CIL XV 179.
Datazione. Steinby 1974-75, 38 n. 10 e Bloch 1947, 297, 302: aa. 198-211.
CIL XV 181
Forma: 550
Sig. 10.5, orb. 1.8. Lett. 1.0-1.2, 0.9-1.0. Lin. 1, 2, 2.
1. OP DOL·EX·PR AVGG NN FIG DOMIT
2. MIN AEMILIA^E ROMANAE
clava
Op(us) dol(iare) ex pr(aedis) (duorum) Aug(ustorum) n(ostrorum) fig(linis) Domit(ianis) min(oribus) Aemiliae Romanae.
Edizioni. Gatta 2024 II, 546s. N. 554, fot. MLouvre inv. Cp 5753 (C. Gatta); calco di Dressel.
Paleografia. Misure da Gatta 2024.
Commenti. La clava è il distintivo di Aemilia Romana anche in CIL XV 174.
Datazione. Steinby 1974-75, 39 n. 2 e Bloch 1947, 297, 302: aa. 205-211.
CIL XV 182 Fig. Cozzo 1936, fig. 96.
Forma: 540
Sig. 9.5, orb. 2.5. Lett. 1.2, 0.9. Lin. 1, 2, 2.
1. OP DOL EX P AVGG NN EX F DOM
2. MIN AB AVGVSTINA
taurus stans ds.
Op(us) dol(iare) ex p(raedis) (duorum) Aug(ustorum) n(ostrorum) ex f(iglinis) Dom(itianis) min(oribus) ab Augustina.
Edizioni. Cozzo 1936, fig. 96 (compl.). Righini 1975, 52s. N. 22 (= CIL XV 182.6). Gatta 2024 II, 545s. N. 553, fot. da Cozzo 1936; calco di Dressel.
Commenti. Per l'ipotesi (scartata) che il tauro, segno dello zodiaco, sia un distintivo personale dell'officinatore Steinby 2016, 612.
Datazione. Steinby 1974-75, 38: aa. 198-211.
CIL XV 183a Fig. SAO inv. 25904; AAR nvb_brickstamps_005376.
Forma: 550
Sig. 9.9, orb. 2.2 ca. Lett. 1.2, 1.0. Lin. 1, 2, 2.
1. OP DOL EX·PR·AVGG NN·FIG DOM
2. IT·MIN·FVLVI·PRIMITIV
aries ds., ad d. crumena, supra caduceus
Op(us) dol(iare) ex pr(aedis) (duorum) Aug(ustorum) n(ostrorum) fig(linis) Domit(ianis) min(oribus) Fulvi Primitiv(i).
Edizioni. LSO 209. Anderson 1991, 32s. N. 21 fot. AAR nvb_brickstamps_005376 (male trascritto e identificato come variante b). Gatta 2024 II, 547s. N. 555, calco di Dressel.
Commenti. Nell'edizione di Gatta l'es. AAR inv. 5376 non compare in bibliografia, ma fra gli esemplari visti.
A Fulvius Primitivus può essere attribuito anche il bollo CIL XV 408c sulla base del signum.
Datazione. Bloch 1947, 297: aa. 205-211 (cfr. Steinby 1974-75, 38 n. 12).
CIL XV 183b compl. et corr. Fig. Camilli 1973, tav. II.4.
Forma: 550
Sig. 9.8 ca., orb. 2.0. Lett. 1.2, 1.2. Lin. 1, 2, 2.
1. OP DOL·EX·PR·AVGG NN FIG DOMIT M
2. INOR A FVLVIO PRIMITIVO
aries cum caduceo, ad d. crumena
Op(us) dol(iare) ex pr(aedis) (duorum) Aug(ustorum) n(ostrorum) fig(linis) Domit(ianis) minor(ibus) a Fulvio Primitivo.
Edizioni. Coste 1970-71, 93. Camilli 1973, 303 N. 11, tav. II.4. Gatta 2024 II, 549 N. 556, fot. MNR inv. 31052.
Commenti. Rr. 1-2, DOMIT | mINOR Dressel; l'esistenza dell'orbicolo confermata da Camilli. Nell'es. visto da Coste il signum corrisponde alla variante 183a.
Datazione. Bloch 1947, 297, 302: aa. 205-212 (cfr. Steinby 1974-75, 38 n. 12).
CIL XV S. 47 Fig. SAO inv. 26552.
Forma: 210
Sig. 9.6. Lett. 1.2, 1.0. Lin. -.
1. OP DOL EX PR C FVL PLAVT PR PR
2. C V COS II FIG DOM MIN
Fortuna ss. respiciens d. protenta gubernaculum supra globum, s. elata cornucopias tenet
Op(us) dol(iare) ex pr(aedis) C. Ful(vi) Plaut(iani) pr(aetoris) pr(aetorio) c(larissimi) v(iri) cos. II fig(linis) Dom(itianis) min(oribus).
Edizioni. LSO 210. Gatta 2024 II, 561 N. 564, fot. da LSO.
Commenti. L'officinatore non può essere identificato sulla base del signum, altrimenti non noto nelle Minores, ma v. CIL XV 188 e 190 nelle Veteres.
Datazione. Aa. 203-204 (cfr. Steinby 1974-75, 39).
CIL XV 184* Fig. SAO inv. 26126.
Forma: 210
Sig. 10.1. Lett. 1.2, 1.0. Lin. 1, 2, 2.
1. OP·DOL·EX·PR C FVL·PLA^VT·PR PR C·V·C
2. OS II TES FVLVI PRIMITIVI
aper ds. currens
Op(us) dol(iare) ex pr(aedis) C. Ful(vi) Plaut(iani) pr(aefecti) pr(aetorio) c(larissimi) v(iri) cos. II tes(sera) Fulvi Primitivi.
Edizioni. LSO 211. Gatta 2024 II, 564s. N. 568, fot. da LSO.
Paleografia. R. 1, i punti OP·DOL·, FVL·PLA^VT·, C·V· non notati da Dressel.
Commenti. Descrizione del signum confermata in LSO. Nelle figlinae Domitianae Minores, Fulvius Primitivus ha usato un signum diverso (ariete, v. CILXV 183a-b).
Datazione. A. 203-204 (cfr. Steinby 1974-75, 38).
CIL XV 185
Forma: 210
1. OP DOL EX PR C FVL PLAVT PR PR
2. C·V COS II TES FELICISS·
canis (aut lupus?) ds.
Op(us) dol(iare) ex pr(aedis) C. Ful(vi) Plaut(iani) pr(aefecti) pr(aetorio) c(larissimi) v(iri) cos. II tes(sera) Feliciss(imi).
Edizioni. Gatta 2024 II, 563s. N. 567, fot. da LSO.
Commenti. Per il termine tessera, v. Di Stefano Manzella 2012, 223 n. 6 (C. Gatta)Datazione. Aa. 203-204 (cfr. Steinby 1974-75, 37).
CIL XV 186 Fig. SAO inv. 26660.
Forma: 530
Sig. 10.6, orb. 4.2. Lett. 1.0, 1.0, 0.8. Lin. 1, 2, 2.
1. EX PR FAVSTIN AVG OPVS DOL EX OF DO
2. MIT M S PV^BLIC CONSOR
3. TIS r. p. stans
Ex pr(aedis) Faustin(ae) Aug(ustae) opus dol(iare) ex of(ficina) Domit(iana) m(aiore) S. Public(i) Consortis.
Edizioni. LSO 212. Gasperoni 2003, 223 N. 34, tav. CXV.1-2. Bianchi 2007, 104 N. 39. Gatta 2024 II, 494s. N. 512, fot. da LSO.
Attestazioni. Gasperoni 2003, 223 Mugnano Lega, scasso 42a (inv. 68 A).
Datazione. Steinby 1974-75, 37 n. 4: aa. 161-176. Primo decennio di Marco Aurelio Bloch 1947, 280s., 297 (horrea del Palazzo Imperiale, Portus). Blake - Bishop 1973, 295 n. 209.
CIL XV 187 Fig. SAO inv. 24964.
Forma: 530
Sig. 9.5, orb. 3.9. Lett. 1.2, 1.0. Lin. 1, 2, 2.
1. EX·FIGIL·DOMIT·VETERI
2. OPVS·DOL·AVXIM
ramus palmae ds.
Ex figil(inis) Domit(ianis) veteri(bus) opus dol(iare) Auxim(i).
Edizioni. LSO 213. Gatta 2024 II, 505s. N. 521, calco di Dressel; fot. da LSO.
Datazione. Steinby 1974-75, 39 n. 4 età di Commodo; Bloch 1959, 238s.
CIL XV 188 Fig. Marinucci 1995, N. B65.
Forma: 550
Sig. 11.0, orb. 1.8. Lett. 1.0-1.1. Lin. 1, 2, 2.
1. OPVS·DOLIARE·EX PREDIS·D N
2. ET FIGLINIS VETERES·
Fortuna ss. respiciens, s. cornucopias, d. gubernaculum tenens; hinc sertum, inde palmae ramus
Opus doliare ex predis d(omini) n(ostri) et figlinis veteres.
Edizioni. Anderson 1991, 33 N. 22 fot. AAR nvb_brickstamps_005217. Marinucci 1995, 290s. N. B65, calco a p. 328. Biagini 2000-01, 530 N. 14, non illustrato. Cooley 2019, 109 N. AshLI 277, fot. (fr.). Gatta 2024 II, 527s. N. 539, calco di Dressel; fot. AAR inv.5217 (C. Gatta).
Paleografia. In Gatta, diametro cm 9.8.
Commenti. Allo stesso officinatore, mai nominato, appartengono i bolli CIL XV 188, 190a-b; Steinby 2016, 609.
Datazione. Steinby 1974-75, 39 n. 6: aa. 193-198 n. 6; Bloch 1947, 297 e 1948.2.
CIL XV 189 = CIL XV S. 570
Forma: 550
1. OPVS DOLIAR·EX PRAED D N
2. EX·FIG·VETER
elephas ds.
Opus doliar(e) ex praed(is) d(omini) n(ostri) ex fig(linis) veter(ibus).
Edizioni. CIL IX 6078.9. Crostarosa 1897, 229 N. 70. Steinby 1974, 81. Cfr. fonti di Dressel. Gatta 2024 II, 538s. N. 54i, fot. MNR inv. 31263.
Paleografia. L'orbicolo è di forma oblunga.
Commenti. R. 2, VETER//// Dressel. L'officinatore non nominato deve essere L. Lanius Felicissimus, che usa l'elefante come distintivo in CIL XV 755, forse sotto Commodo.
Datazione. Steinby 1974-75, 39 n. 9: aa. 193-198?; cfr. Bloch 1948.2, 81s.
