CIL XV 430 compl.   Fig. SAO inv. 25530.

Forma: 550

Sig. 11.5, orb. 2.3. Lett. 1.0, 0.7. Lin. 1, 2, 2.

1.     OP DOL EX FIG PVB DE PR AEM SEVE

2.     NEG IVNIAES ANTONIAES

       Victoria alata ss. respiciens d. elata coronam, s. ramum palmae tenet; ad s. ara

Op(us) dol(iare) ex fig(linis) Pub(lilianis) de pr(aedis) Aem(iliae) Seve(rae) neg(otiatione) Iuniaes Antoniaes.

 

Edizioni. Pfeiffer - Van Buren - Armstrong 1905, 26s. N. 67. Steinby 1973.2, 123 N. 47. Righini 1975, 95 N. 64a-b (= CIL XV 430.10). LSO 399. Anderson 1991, 121 N. 313 fot. AAR nvb_brickstamps_000886. Monacchi 1999, 386 N. 4, tav. 147.5.

Paleografia. Dressel: due timbri diversi; l'es. di Monacchi presenta misure diverse: sig. 11.0, orb. 2.0. Lett. 1.0, 0.9; inoltre in r. 1 c'è un punto EX· non attestato in altri ess. noti (Monacchi commenta erroneamente: manca la punteggiatura ... data dal CIL, dove non c'è alcun punto). Descrizione del signum completata in LSO.

Commenti. La fotografia conferma l'identificazione dell'esemplare frammentario di Anderson; dubbi in Steinby 1993, 494. Correzioni di forma ibid., 493 e Bodel 1993, 401 n. 29.

Il signum è il distintivo di un officinatore mai nominato nei bolli CIL XV 429, 430, 431, 432, 434a, 408d. Braito 2020, 218 N. 78: Con Iunia Sabina, altra negotiatrix di Aemilia Severa (CIL XV 431) potrebbe sussistere un legame di parentela, se non si tratta di due liberte dello stesso patrono.

Datazione. Steinby 1974-75, 77: età severiana. Bloch 1947, 298 fine II sec., 302 fra Commodo e il regno di Settimio Severo e Caracalla.

  • CIL_XV_430-SAOinv.25530

 

 

CIL XV 431

Forma: 201

1.     OP·DOL·EX·FIGL·PVBL·DE PR AE

2.     M[---]IVNIAE SABINAE

       Victoria alata

Op(us) dol(iare) ex figl(inins) Publ(ilianis) de pr(aedis) Aem(iliae) [Seve(rae) neg(otiatione)] Iuniae Sabinae.

 

Commenti. Lo scioglimento è stato suggerito già da Marini 550. Il signum è il distintivo di un officinatore mai nominato nei bolli CIL XV 429, 430, 431, 432, 434a, 408d. Cfr. Iunia Antonia in CIL XV 431. Braito 2020, 219, N. 79.

Datazione. Steinby 1974-75, 77: età severiana.

 

 

CIL XV 432*   Fig. Filippi 1992, fig. 3.12.

Forma: 210

1.     OPVS DOLIARE EX PR AEMILIAES·SEV

2.     ER·C F EX F PVBL NEG ZOT·ET·ANT·

       Victoria ss., elata dextra coronam (sinistra palmam?) tenens; (ante eam ara?)

Opus doliare ex pr(aedis) Aemiliaes Sever(ae) c(larissimae) f(eminae) ex f(iglinis) Publ(ilianis) neg(otiatione) Zot( ) et Ant( ).

 

Edizioni. Steinby 1973-74, 106. Calco in Filippi 1992 fig. 3.12.

Paleografia. I punti non notati da Dressel; r. 2, la voce PVBL manca per errore in Steinby 1973-74; Z inversa in ZOT.

Commenti. Il signum è il distintivo di un officinatore mai nominato nei bolli CIL XV 429, 430, 431, 432, 434a, 408d.

Datazione. Steinby 1974-75, 77: età severiana.

  • CIL_XV_432-Filippi1992_3.12

 

 

CIL XV 433*   Fig. Righini 1975, tav. XIV.1.

Forma: 550

Sig. 9.0, orb. 2.0. Lett. 1.0. Lin. 1, 2, 2?.

1.     OPVS·DOLIARE EX·PRAEDIS

2.     AEMILIAES·SEVERES

       piscis ss.

Opus doliare ex praedis Aemiliaes Severes.

 

Edizioni. Ihm, CIL XI, p. 1015 (in agro Amerino). Cozzo 1936, fig. 196. Righini 1975, 95s. N. 65, tav. XIV.1 (= CIL XV 433.11). Bodel 1983, 33 N. 39, tav. VIII.39. Monacchi 1999, 386 N. 5, tav. 147.6.

Commenti. R. 1, il punto OPVS· non notato da Dressel e Righini.

Datazione. Steinby 1974-75, 77: età severiana.

  • CIL_XV_433-Righini75_XIV.1

 

 

CIL XV 434a

Forma: 550

1.     OPVS DOLIAR EX FIG PVBLILI

2.     AN PR FLACC AELIAN C P

       Victoria ss., s. palmae ramum, d. elevata coronam tenens; ante ara (aut calathus vel modius ex quo spicae eminent?)

Opus doliar(e) ex fig(linis) Publilian(is) pr(aedis) Flacc(i) Aelian(i) c(larissimi) p(ueri).

 

Paleografia. La seconda riga è più bassa.

Commenti. Dominus è Flaccus Aelianus c. p., forse figlio di Aemilia Severa e C. Iulius Flaccus Aelianus, leg. Aug. pr. pr. negli anni 197-198 (PIR I 311). Il signum è il distintivo di un officinatore mai nominato nei bolli CIL XV 429, 430, 431, 432, 434a, 408d.

Datazione. Steinby 1974-75, 77: poco prima dell'a. 212.

 

 

CIL XV 434b

Forma: 550

1.     OPVS DOLIAR EX FIG PVBLILI

2.     AN PR FLACC AEL C·P·

       navigium sive scapha

Opus doliar(e) ex fig(linis) Publilian(is) pr(aedis) Flacc(i) Ael(iani) c(larissimi) p(ueri).

 

Datazione. Steinby 1974-75, 77: poco prima dell'a. 212.

 

 

CIL XV 435

Forma: 550

1.     OP·DOL·EX·FIGL PVBLILIAN C CA

2.     SINIVS NVMIDIAN FEC·

       Mars ds. respiciens s. clipeo humi posito innititur, elevato dextro brachio hastam manu tenet

Op(us) dol(iare) ex figl(inis) Publilian(is) C. Casinius Numidian(us) fec(it).

 

Edizioni. Quaranta 2001, 98 N. 18.

Commenti. Sulla base del signum si conclude che C. Casinius Numidianus ha iniziato il lavoro nelle f. Publilianae già sotto Aemilia Severa, v. CIL XV 428b; suo è anche il bollo CIL XV 408b. Steinby 2016, 613.

Datazione. Età di Caracalla (cfr. Bloch 1947, 298; Steinby 1974-75, 77). Quaranta 2001 data però l'es. rinvenuto in situ nella Villa di Livia negli anni 198-211 d.C., connettendolo con la fase di costruzione "severiana, o meglio sotto Caracalla"; Quaranta 100. Gli altri bolli di età severiana sono anteriori all'età di Caracalla; è quindi possibile che questo bollo di Casinius Numidianus sia stato usato già sotto Aemilia Severa.

 

 

CIL XV 436 compl.   Fig. Camilli - Taglietti 2019, fig. 27.

Forma: 530

Sig. 11.1, orb. 4.5. Lett. 1.2, 1.1, 1.0. Lin. 1, 1, 1.

1.     r. p. ss. ZOSIMI·IVLIAE·DYNAMIS r. p. ds.

2.     EX·FIGLINIS·PVBLILIANIS

3.     TONNEIANA

Zosimi Iuliae Dynamis ex figlinis Publilianis Tonneiana (sc. tegula).

 

Edizioni. Camilli - Taglietti 2019, 112s. N. 2, fig. 27.

Commenti. V. il commento di Camilli - Taglietti per la definizione della posizione di Iulia Dynamis, domina o officinatrix?, e per la possibile ma incerta identificazione di Zosimus con l'omonimo servo di L. Iulius Rufus, proprietario in età vespasianea delle Viccianae e delle Tonneianae (CIL XV 633a-c e 664a-c).  

Datazione. Steinby 1974-75, 76: età domizianea? In base a criteri tipologici, età domizianea o l'inizio dell'età traianea Camilli - Taglietti 2019.

 

 

CIL XV 437a I   Fig. SAO inv. 25257.

Forma: 535

Sig. 5.9, orb. 3.1. Lett. 1.0 (N^T 2.1, A^V^I^T 1.8). Lin. 1, 1.

1.     QVIN^T·DE A^V^I^TA^E                                 

Quint(iana sc. tegula) de Avitae.

 

Edizioni. LSO 400 I.

Datazione. Steinby 1974-75, 81: fine dell'età domizianea? Blake – Bishop 1973, 158 su Ostia II.I.1, Cas. del cane Monnus; i bolli sarebbero stati identificati da Bloch e datati all’età traianea.

  • CIL_XV_437a_I-SAOinv.25257

 

 

CIL XV 437a II   Fig. SAO inv. 20118.

Forma: 530

Sig. 6.4, orb. 3.6. Lett. 1.2 (N^T 2.0, A^V^I^T 1.9). Lin. 1, 2.

1.     QVIN^T·DE A^V^I^TA^E

Quint(iana sc. tegula) de Avitae.

 

Edizioni. Van Essen 1965, 296 N. 56/PQ-23, cfr. p. 272 N. 53-II/1, tav. LXXI.3. LSO 400 II. Braito 2020, 330s. Cat. 166.

Datazione. Steinby 1974-75, 81 n. 3: inizio dell'età traianea? A S. Prisca associati con CIL XV 260 e 262 datati all’inizio del II sec., v. Van Essen 1965, 83, 109, 293.

  • CIL_XV_437a_II-LSO400-II

 

 

CIL XV 437b 

Forma: 530/540

1.     QVIN^T DE A^V^I^TA^E

Quint(iana sc. tegula) de Avitae.

 

Edizioni. Steinby 1987, 34 N. 18.

Paleografia. Lettere incavate, testo retrogrado.

Commenti. Secondo Dressel sarebbe stato impresso con un mattone bollato con la variante a; cfr. LSO 400.

Datazione. Steinby 1974-75, 81: età domizianea/traianea? Bloch 1947, 43 Terme di Traiano.

 

 

CIL XV 437c

Forma: 530/540

1.     QVIN hedera DE AVITA'E

Quin(tiana sc. tegula) de Avitae.

 

Edizioni. Ihm, CIL XI, p. 1015 (Centocelle).

Datazione. Steinby 1974-75, 81: età domizianea/traianea? Bloch 1947, 43 Terme di Traiano.

 

 

CIL XV 438 corr.   Fig. SAO inv. 25251.

Forma: 340

Sig. 11.2 ca., 7.0; orb. 7.1. Lett. 1.6.

1.     M·AN^T^HIOCI·DE·Q·R^V^BRIA^E

M. Anthioci de Q(uintianis?) Rubriae.

 

Edizioni. Quilici 1972, 317, fig. 54.i. LSO 401. Braito 2020, 254-256 Cat. 114, c).

Commenti. R. 1, RBRIA^E Dressel; la forma del bollo, semicircolare con il centro in rilievo, è indicata da Dressel semplicemente come semicircolare. Cfr. l'esemplare frammentario, lunato, non illustrato, in Muzzioli 1980, 90, 10): [---]de.Q.Ra[---]. Non identificato in Steinby 1987, 45 N. 99. La domina è nota dal bollo CIL XV 668 delle f. Viccianae, dove è stato attivo anche Statius M. Antiochus (CIL XV 672 = S. 203); Steinby 1974-75, 81. Stanco 2001, 182s. identifica Rubria con la Quinta Barbari f. di CIL VI 9245; il nome del padre, P. Rubrius Barba(rus) traspare nel bollo Novum CIL XV 668/9 (v.) sotto il nome della figlia. Il nome delle f. deriverebbe da Quinta. V. L. Camilli, in LTURS IV (2006), 278s.

Datazione. Steinby 1974-75, 81: metà ca. del I secolo.

  • CIL_XV_438corr-SAOinv.25251

 

 

CIL XV S. 109

Forma: 210

1.     TONEI·DE QVIN^T

Tonei(ana sc. tegula) vel Tonei de Quint(ianis).

 

Edizioni. Th. Ashby, PBSR 3 (1906), 162.

Commenti. Steinby 1974-75, 81 per l’interpretazione.

Datazione. Steinby 1974-75, 81: la data non è nota; in età neroniana i bolli circolari sono comunque già frequenti.

 

 

CIL XV 439

Forma: 530/540

Lett. 1.0 (1.2), 0.9.

1.     DE QVINTIANIS·IMP·TRAI r. p. ds.

2.     CAE·AVG GER·DAC

De Quintianis Imp(eratoris) Trai(ani) Cae(saris) Aug(usti) Ger(manici) Dac(ici).

 

Edizioni. Pfeiffer - Van Buren - Armstrong 1905, 26s. N. 68.

Paleografia. R. 1, I allungata in IMP.

Datazione. Età traianea, aa. 103-117 Bloch 1947, 102 sulla base della titolatura.