CIL XV 480   Fig. SAO inv. 21376, 25944.

Forma: 111

Sig. 9.0+. Lett. 2.2.

1.     SAL EX PR M A V

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) M. A(nni) V(eri).

 

Edizioni. LSO 440 ("l'identificazione non è sicura, in mancanza di un confronto")

Paleografia. LSO: litteris cavis; Dressel: fuit opinor litteris cavis et potest esse exemplum integrum sigilli n. 529.

Commenti. Steinby 1974-75, 83 n. 3: 480 I-II. Dove sono descritti? Non in Bloch 1947, 208 (nessuna variante) né in Van Essen 1965, 243.

Datazione. Steinby 1974-75, 83 e n. 3: per il tipo anteriore all’a. 123, forse età traianea.

  • CIL_XV_480-SAOinv.21376

 

 

CIL XV 481   Fig. SAO inv. 24453.

Forma: 111

Sig. 7.6+, 6.3. Lett. 2.4, 2.1.

1.     SAL·EX·PR

2.     AN VER caduceus?

Sal(arese) ex pr(aedis) An(ni) Ver(i).

 

Edizioni. Van Essen 1965, 301 N. 56/P-72, 311 N. 56/DD-18. LSO 441. Frammenti o di CIL XV 481 o del S. 121 in Van Essen 1965, 272 N. 53-II/4, 273 N. 53-II/17, 280 N. 53-II/99, 286 N. 55/T-15, 294 N. 56/PQ-4. Anderson 1991, 48 N. 64 fot. AAR nvb_brickstamps_008219?

Paleografia. L'ultimo segno della seconda riga è verosimilmente un caduceo, non l’iniziale di un servo (cfr. Steinby 1987, 360); cfr. Van Essen 1965, 301 N. 56/P-72 foglia di vite.

Commenti. Nell’esemplare di Anderson manca la fine delle righe. Potrebbe quindi trattarsi anche della variante CIL XV S. 121.

Datazione. Steinby 1974-75, 83 e n. 3: anteriore all’a. 123, forse età traianea. Cfr. Van Essen 1965, 244: in seguito ai rinvenimenti a S. Prisca Bloch era incline a datare i bolli 481 e S. 121 in età traianea.

  • CIL_XV_481-LSO441

 

 

CIL XV S. 121* corr.   Fig. Veny 1966, fig. 4; SAO inv. 27820.

Forma: 111

Sig. 10.5, 6.0. Lett. 2.3, 2.0.

1.     SAL·EX·PR

2.     AN·VER corona lemniscata

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) An(ni) Ver(i).

 

Edizioni. CIL XV 1809. D. Vaglieri, NSc 1910, 29. Van Essen 1965, 253 N. 34-8/69, 276 N. 53-II/47, 280 N. 53-II/103. LSO 442. Veny 1966, 160 N. 4, fig. 4. Per frr. non identificabili v. 481.

Paleografia. R. 2: la corona lemniscata, non identificata da Bloch che legge Q come iniziale di un servo, è visibile nell'esemplare di LSO, anche nel bollo frammentario CIL XV 1809, in D. Vaglieri, NSc 1910, 29 e nell'es. quasi completo pubblicato da Veny.

Datazione. Steinby 1974-75, 83: anteriore all’a. 123, forse età traianea. V. 481.

  • CIL_XV_S.121-Veny66_4
  • CIL_XV_S.121corr-SAOinv.27820

 

 

CIL XV 482a

Forma: 111

1.     SAL EX PR ARM CEST

2.     PAETI ET APRON COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Arm(ini) Cest(iani) Paeti(no) et Apron(iano) cos.

 

Commenti. V. CIL XV 498.

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 482b   Fig. Marinucci 1995, calco.

Forma: 111

Sig. alt. 3.1. Lett. 1.5, 1.5.

1.     SAL EX PR ARM CEST

2.     PAETI ET APRO·COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Arm(ini) Cest(iani) Paeti(no) et Apro(niano) cos.

 

Edizioni. Marinucci 1995, 291 N. B70, calco a p. 328.

Datazione. A. 123.

  • CIL_XV_482b-Marinucci95_B70

 

 

CIL XV 482c

Forma: 111

1.     SAL EX PR ARM CEST

2.     PAETI E^T APRO COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Arm(ini) Cest(iani) Paeti(no) et Apro(niano) cos.

 

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 482d   Fig. Moscetti 2002.2, N. 16.

Forma: 111

Sig. 13.0, 3.0. Lett. 1.4, 1.4.

1.     SAL EX PR ARM CEST

2.     PAET·ET APRONI COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Arm(ini) Cest(iani) Paet(ino) et Aproni(ano) cos.

 

Edizioni. Righini 1975, 108s. N. 74 (= CIL XV 482d.9). Moscetti 2002.2, 67 N. 16 fot. p. 79. Moscetti 2020, N. 16.

Datazione. A. 123.

  • CIL_XV_482d-Moscetti2002_16

 

 

CIL XV 482e

Forma: 111

1.     SAL EX PR ARM CES

2.     PAETI E^T APRONI COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Arm(ini) Ces(tiani) Paeti(no) et Aproni(ano) cos.

 

Paleografia. Dressel: litteris cavis opinor.

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 482f

Forma: 111

1.     [SAL] EX PR ARM CES

2.     [PA]ET E^T APR COS

[Sal(arese sc. opus)] ex pr(aedis) Arm(ini) Ces(tiani) [Pa]et(ino) et Apr(oniano) cos.

 

Commenti. Dressel: quod omnes in fine vv. 1 et 2 exceperunt CESS et COSS, id re vera in latere extat, casu tamne, cum in ea parte signaculum bis impressum litteras repetiverit.

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 482 var.   Fig. Marinucci 1995, calco di B58 e B59 a p. 327.

Forma: 111

Sig. 12.5+, 3.0. Lett. 1.5, 1.4.

1.     SAL EX PR ARM CEST

2.     PAETI ET APRONI COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Arm(ini) Cest(iani) Paeti(no) et Aproni(ano) cos.

 

Edizioni.   Fig. Marinucci 1995, 290 Nn. B56-B61, 294 Nn. B102-B103, 301 Nn. B162-B164, calco di B58 e B59 a p. 327.

  • CIL_XV_482var-Marinucci95_B58-59
 

 

 

CIL XV 483* = CIL XV S. 211?   Fig. SAO inv. 21592.

Forma: 530

Sig. 8.7, orb. 3.9. Lett. 1.0, 0.9, 0.8. Lin. 1, 2, 2.

1.     EX·PRAE·CAES·ARMINI

2.     SAL PA^ETI·E^T·APR

3.     COS

Ex prae(dis) Caes(tiani) Armini Sal(arese sc. opus) Paeti(no) et Apr(oniano) cos.

 

Edizioni. LSO 443.

Paleografia. R. 1, il punto EX· non notato da Dressel; r. 2, il punto E^T· non notato da Dressel; r. 3 dritta.

Commenti. LSO: CIL XV S. 211 potrebbe essere un esemplare di questo bollo; r. 1 EX PRAE·CAESAR·M[---] Bloch; r. 2 CAL PAE E^T A^P'R'O'N Bloch; r. 3, 'CO'S con testo capovolto secondo Bloch.

Datazione. A. 123.

  • CIL_XV_483-SAOinv.21592

 

 

CIL XV 483 var.   Fig. Stanco 2014, fig. 7.

Forma: 530

Sig. 9.5, orb. 4.0. Lett. 1.0, 0.9-1.0, 0.9. Lin. 1, 2, 2.

1.     EX·PRAE·CAES·ARMINI

2.     SAL PAE·E^T·APR

3.     COS

Ex prae(dis) Caes(tiani) Armini Sal(arese sc. opus) Pae(tino) et Apr(oniano) cos.

 

Edizioni. Stanco 2014, 585, fig. 7.

Datazione. A. 123.

  • CIL_XV_483var.-Stanco2014_7

 

 

CIL XV 484a

Forma: 111

Sig. alt. 3.0. Lett. 1.5, 1.3.

1.     SAL EX PR CES ARM

2.     PAET E^T APRO COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Ces(tiani) Arm(ini) Paet(ino) et Apro(niano) cos.

 

Edizioni. Marinucci 1995, 301 N. 165 (non illustrato).

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 484b   Fig. SAO inv. 25984.

Forma: 111

Sig. 8.7+, 3.0. Lett. 1.3, 1.5.

1.     SAL EX PR CES ARM

2.     PAET E^T APR COS

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Ces(tiani) Arm(ini) Paet(ino) et Apr(oniano) cos.

 

Edizioni. LSO 444.

Datazione. A. 123.

  • CIL_XV_484b-SAOinv.25984

 

 

CIL XV S. 122

Forma: 530/540

1.     SAL EX PRAE CAES ARM[INI]

2.     PAET·APRON

       protome?

Sal(arese sc. opus) ex prae(dis) Caes(tiani) Arm[ini] Paet(ino) Apron(iano).

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV S. 123 compl.   Fig. Botticelli 2017, tav. VIII.a.

Forma: 110

Sig. 11.6 ca., 4.5. Lett. 1.5, 1.5.

1.     SAL EX PRA^E CAES

2.     ARMIN PA^ET APR COS

Sal(arese sc. opus) ex prae(dis) Caes(tiani) Armin(i) Paet(ino) Apr(oniano) cos.

 

Edizioni. CIL XV 1810a?. Botticelli 2017, 70 N. 25 con calco, 69 con n. 51, tav. VIII.a-c (es. completo).

Commenti. CIL XV 1810a è forse un es. male trascritto (manca la voce EX).  Molto probabilmente il rinvenimento di Botticelli completa il testo dell'esemplare frammentario noto a Bloch. V. CIL XV S. 123 var.?

Datazione. A. 123 d.C.

 

 

CIL XV S. 123 var.?

Forma: 111

Lett. 1.3-1.4, 1.3-1.4.

1.     SAL EX PR[---]

2.     ARMINI 'A'P[---]

Sal(arese sc. opus) ex pr[aedis Ces(tiani)] Armini Ap[r. ---].

 

Edizioni. CIL XV 1810b. Pfeiffer - Van Buren - Armstrong 1905, 54s. N. 220.

Commenti. Come osserva Bloch nel commento a S. 123, i bolli di Arminius Cestianus sono normalmente datati, evidentemente anche questo. Pfeiffer - Van Buren – Armstrong leggono le ultime lettere conservate 'A'R[---].

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 485

Forma: 111

Sig. alt. 3.3. Lett. 1.4, 1.5.

1.     AP·ET PAE COS TRAVONE

2.     EX F·OC CEST SAL

Ap(roniano) et Pae(tino) cos. T. Rau(si)/ Trav(i) One(simi) ex f(iglinis) Oc(tavi?) Cest( ) Sal(arese sc. opus).

 

Edizioni. Marinucci 1995, 301 N. B166 (non illustrato).

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 486a   Fig. SAO inv. 26332; Bodel 1983, tav. IX.44.

Forma: 111

Sig. 8.7+, 3.0. Lett. 1.2, 1.3.

1.     APR ET PAET COS EX F

2.     COR MALL SAL P P B

Apr(oniano) et Paet(ino) cos. ex f(iglinis) Cor(neliae) Mall(iolae) Sal(arese sc. opus) P. P( ) B( ).

 

Edizioni. Righini 1975, 109 N. 75 (= CIL XV 486a.13). LSO 445. Bodel 1983, 35 N. 44, tav. IX.44. Botticelli 2017, 63 N. 11, fot.

Paleografia. Dressel: signaculis diversis impressum reperitur. Misure Righini: sig. 10, 2.9; lett. 1.2. Bodel alt. 3.0, lett. 1.3, 1.3. Botticelli alt. 3.0, lett. 1.2, 1.4.

Commenti. Cornelia Manliola (PFOS 286) fu figlia ed erede di Cornelius Severus, v. S. 125. Per Bloch ancora solo "parente", comm. ad S. 124. V. Braito 2020, 180-182 N. 45.

Datazione. A. 123.

  • CIL_XV_486a-Bodel83_44
  • CIL_XV_486a-SAOinv.26332

 

 

CIL XV 486b = CIL XV S. 124 compl.   Fig. Giustini 2004-05, fig. 23.

Forma: 540

1.     APRON ET PA^ETIN·COS

2.     EX·FIG COR MALLIOL

3.     SALAR

4.     P·P·B

Apron(iano) et Paetin(o) cos. ex fig(linis) Cor(neliae) Malliol(ae) Salar(ese sc. opus) P. P( ) B( ).

 

Edizioni. M. Giustini, RendPontAcc 77 (2004-05), 121 inv. 1311, fig. 23 (©PIAC). MNR III.

Commenti. Dressel: [AP]RON ET PA^ETINO [COS EX] / FIG COR MALLIA[---]; r. 2, MA[n]LIOL Bloch; MALLIOL MNR III e Giustini. L'es. pubblicato da quest'ultimo corrisponde perfettamente alle trascrizioni di Bloch, che non è citato, e del MNR, citato in Steinby 1987, 223, 271 (r. 2), 298.

Datazione. A. 123. Per P·P·B v. CIL XV 478.

  • CIL_XV_486b-S.124-Giustini2005_23
 

 

 

CIL XV S. 125 I   Fig. SAO inv. 21775.

Forma: 111

Sig. 16.6. Lett. 2.1.

1.     SAL EX PR COR SEVE

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Cor(neli) Seve(ri).

 

Edizioni. CIL XV 954. CIL XIV, p. 755. D. Vaglieri, NSc 1909, 26 e 1910, 234. R. Paribeni, NSc 1916, 426. A.L. Pietrogrande, NSc 1934, 228, dis. fig. 8 a p. 229. LSO 446 I. Anderson 1991, 49 N. 65 fot. AAR nvb_brickstamps_005145. Bianchi 2009, 213 N. 9, tav. I.8.

Paleografia. Il timbro I si distingue per le fratture nelle lettere L, C, la seconda S e l’ultima E. Bloch ha un punto EX·, che non compare negli esemplari ostiensi. Forse si tratta di un timbro diverso. Come ha constatato Bodel 1993, 401, l’esemplare frammentario di Anderson non è identificabile con nessuno dei sei timbri di LSO.

Commenti. LSO: CIL XV 954 (altrimenti identico, ma manca SAL all'inizio) dovrebbe essere un frammento dello stesso bollo. [---]'PCORSEVER Vaglieri 1910. Nel suo commento Anderson suggerisce che le figlinae di Cornelius Severus (PIR C 1453) siano andate in eredità alla madre (cfr. Steinby 1993, 495: l’autore ha inteso male la voce italiana "parente", intendendola come “parent"). Eredi erano la moglie Sergia Paulina (CIL XV S. 147 dell’a. 123 e CIL XV 516 del 134) e la figlia Cornelia Manliola (CIL XV 486a-b dell’a. 123).

Datazione. Steinby 1974-75, 83 n. 10: prima età traianea. Bloch 1947, 39, 43, 48, 179s. Terme di Traiano; Bloch 1953, 216 Ostia I.II.6 (prima età adrianea, non in situ), I.IV.1 a. 127 ca.; 218 Terme di Buticosus (a. 112 ca., anche non in situ); 217 I.VIII.10 (a. 120 ca.). DeLaine 2002, 92 Ostia Piccolo Mercato da NSc 1912, 279 rif. sbagliato, aa. 100-110 ca. Blake – Bishop 1973, 114 n. 78 con CIL XV 440 degli anni 103-117.

  • CIL_XV_S.125_I-LSO446-I

 

 

CIL XV S. 125 II   Fig. SAO inv. 28595.  

Forma: 111

Sig. 16.6. Lett. 2.3.

1.     SAL·EX PR COR SEVE

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Cor(neli) Seve(ri).

 

Edizioni. CIL XV 954. CIL XIV, p. 755. LSO 446 II.

Commenti. LSO: CIL XV 954 (altrimenti identico, ma manca SAL all'inizio) dovrebbe essere un frammento dello stesso bollo.

Datazione. Steinby 1974-75, 83: prima età traianea.

  • CIL_XV_S.125_II-LSO446-II

 

 

CIL XV S. 125 III   Fig. SAO inv. 28594.

Forma: 111

Sig. 17.0. Lett. 2.0.

1.     SAL·EX PR COR SEVE

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Cor(neli) Seve(ri).

 

Edizioni. CIL XV 954. CIL XIV, p. 755. Righini 1975, 176s. N. 142, tav. XXVI.1 (= CIL XV 954.6). LSO 446 III.

Commenti. LSO: in uno dei bessali (inv. 23429) c'è anche un bollo decorativo: cinque punti incavati in forma di croce. LSO: CIL XV 954 (altrimenti identico, ma manca SAL all'inizio) dovrebbe essere un frammento dello stesso bollo. Nell'esemplare di Righini l'alt. delle lettere corrisponde ai timbri III-VI, ma in mancanza dell'inizio non lo si può identificare con nessuno dei quattro timbri.

Datazione. Steinby 1974-75, 83: prima età traianea.

  • CIL_XV_S.125_III-LSO446-III

 

 

CIL XV S. 125 IV   Fig. SAO inv. 28600.

Forma: 111

Sig. 17.2. Lett. 2.0.

1.     SAL·EX PR COR SEVE

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Cor(neli) Seve(ri).

 

Edizioni. CIL XV 954. CIL XIV, p. 755. LSO 446 IV.

Commenti. LSO: CIL XV 954 (altrimenti identico, ma manca SAL all'inizio) dovrebbe essere un frammento dello stesso bollo.

Datazione. Steinby 1974-75, 83: prima età traianea.

  • CIL_XV_S.125_IV-LSO446-IV

 

 

CIL XV S. 125 V   Fig. SAO inv. 28175.

Forma: 111

Sig. 16.8. Lett. 2.0.

1.     SAL·EX PR COR SEVE

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Cor(neli) Seve(ri).

 

Edizioni. CIL XV 954. CIL XIV, p. 755. LSO 446 V.

Commenti. LSO: CIL XV 954 (altrimenti identico, ma manca SAL all'inizio) dovrebbe essere un frammento dello stesso bollo.

Datazione. Steinby 1974-75, 83: prima età traianea.

  • CIL_XV_S.125_V-LSO_446-V

 

 

CIL XV S. 125 VI   Fig. SAO inv. 26430.

Forma: 111

Sig. 16.5 ca. Lett. 2.0.

1.     SAL EX PR COR SEVE

Sal(arese sc. opus) ex pr(aedis) Cor(neli) Seve(ri).

 

Edizioni. CIL XV 954. CIL XIV, p. 755. LSO 446 VI.

Commenti. LSO: CIL XV 954 (altrimenti identico, ma manca SAL nell'inizio) dovrebbe essere un frammento dello stesso bollo.

Datazione. Steinby 1974-75, 83: prima età traianea.

  • CIL_XV_S.125_VI-LSO446-VI

 

 

CIL XV S. 126

Forma: 111

1.     EX·PR C S

Ex pr(aedis) C(orneli) S(everi).

 

Datazione. Steinby 1974-75, 83: prima età traianea.

 

 

CIL XV 487a

Forma: 530/540

1.     PAETINO ET APRONIAN COS

2.     EX P IV^LI EVTAC SAL

Paetino et Apronian(o) cos. ex p(raedis) Iuli Eutac(ti) Sal(arese sc. opus).

 

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV S. 127

Forma: 530/540

1.     PAETINO ET·APRON[---]

2.     EX P IV^L EVTAC·SA^L

Paetino et Apron[iano cos.] ex p(raedis) Iul(i) Eutac(ti) Sal(arese sc. opus).

 

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 487b 

Forma: 111

Sig. alt. 3.5. Lett. 1.2, 1.2-1.3.

1.     PAET ET APR COS

2.     EX P IVL EVTA SAL

Paet(ino) et Apr(oniano) cos. ex p(raedis) Iul(i) Euta(cti) Sal(arese sc. opus).

 

Edizioni. CIL X 8043.24. Pfeiffer - Van Buren - Armstrong 1905, 28s. N. 79 (b/ c?). Paroli 1991, 158s. N. 16 (b/ c?). Anderson 1991, 49 N. 66 fot. AAR nvb_brickstamps_005094 (b/ c?).

Paleografia. Dressel: signaculis diversis expressum extat (litterae modo maiores modo minores).

 

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV S. 128

Forma: 111

1.     PAETI ET APR COS

2.     EX P IVL EVTA SAL

Paeti(no) et Apr(oniano) cos. ex p(raedis) Iul(i) Euta(cti) Sal(arese sc. opus).

 

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 487c

Forma: 111

1.     PAET ET APR COS

2.     EX P IVL EVT SAL

Paet(ino) et Apr(oniano) cos. ex p(raedis) Iul(i) Eut(acti) Sal(arese sc. opus).

 

Edizioni. Pfeiffer - Van Buren - Armstrong 1905, 28s. N. 79 (b/ c?). V. CIL XV 487b.

Paleografia. Dressel: signaculis diversis expressum extat (litterae modo maiores modo minores).

Datazione. A. 123.

 

 

CIL XV 488 = CIL XV S. 129

Forma: 530/540

1.     SERVIANO _I_I_I ET VA^RO COS·EX PRAE IVN IV^LIA^N^I

2.     EX OF·GA^BI^N^I SVCCES·SALARE

Serviano III et Varo cos. ex prae(dis) Iun(i) Iuliani ex of(ficina) Gabin(i) Succes(si) Salare(se sc. opus).

 

Edizioni. G. Gatti, MonAnt 39 (1943), 171 N. 16, 178. Steinby 1978-79, 61 N. 16. Steinby 1987, 35 N. 21. MNR III.

Paleografia. R. 1, EX· con punto Dressel.

Commenti. R. 2, G. Gatti, MonAnt 39 (1943), 171 N. 16 e p. 178: GA^BI^N^I (cfr. Steinby 1978-79, 61 N. 16). Dominus è Iunius Iulianus PIR2I 762.

 

Datazione. A. 134.

 

 

CIL XV 489 = CIL XV S. 130

Forma: 110

1.     SERVIANO III ET VAR[O COS]

2.     EX PRAE IVN I'V[LIANI]

3.     GAB SVCCES [SALARE]

Serviano III et Var[o cos. ex prae(dis) Iun(i) Iu[liani] Gab(ini) Succes(si) [Salare(se sc. opus)].

 

Edizioni. G. Gatti, BCom 1901, 134; NSc 1904, 158.

Commenti. Completamenti secondo Steinby 1987, 154, 170, 187; cfr. Dressel: E[x prae(dis)] Iun(i) I[uliani, o(pus) dol(iare)] Gab(ini) Succes[si Salare(se)].

Datazione. A. 134.